Yangın Tesisatı Projesi Zorunlu mu? Kim Hazırlar, Kim Onaylar?

Dayanağı nedir?

Binaların yangından korunmasına ilişkin esaslar, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) ile belirlenir. Yönetmelik, yangın güvenliğine ilişkin tedbirlerin yapının projelendirilmesi aşamasında ele alınmasını öngörür. Yani yangın tesisatı, bina bittikten sonra eklenen bir donanım değil, mimari ve mekanik projeyle birlikte tasarlanan bir sistemdir.

Zorunluluğun kapsamı yapının kullanım sınıfına, yüksekliğine ve büyüklüğüne göre değişir. Bir konut ile bir fabrika, bir otel ile bir depo aynı kriterlere tabi değildir. Bu nedenle "kaç metrekareden sonra zorunlu" gibi tek bir eşik vermek doğru olmaz; değerlendirme yapı bazında yapılır.

Proje neleri içerir?

Yangın tesisatı projesi tipik olarak şunları gösterir:

• Yangın bölmeleri (kompartımanlar) ve yangın dayanımlı ayırıcı elemanlar
• Kaçış yolları, kaçış merdivenleri ve acil çıkış kapılarının konumu
• Yangın dolapları, hidrantlar ve besleme hattı güzergâhı
• Sprinkler ve diğer söndürme sistemlerinin yerleşimi
• Yangın pompa dairesi ve su deposu kapasite hesabı
• Duman tahliyesi ve basınçlandırma sistemleri
• Yangın algılama ve uyarı sistemi yerleşimi
• Debi, basınç ve kapasite hesapları ile kullanılacak malzemelerin standart uygunluğu

Kim hazırlar, kim onaylar?

Proje, ilgili meslek disiplinindeki yetkili mühendislerce hazırlanır; mekanik ve elektrik disiplinleri birlikte çalışır. Teknik inceleme ve onay yetkisi kural olarak ilgili itfaiye birimindedir. İtfaiye onayı alındıktan sonra proje, yapı ruhsatı dosyasının parçası olarak belediyeye sunulur.

Uygulama ayrıntıları belediyeden belediyeye farklılık gösterebildiği için, projeye başlamadan önce bulunduğunuz ilin itfaiye biriminin güncel istediği belge listesini teyit etmenizde fayda vardır.

Proje ile periyodik kontrol aynı şey mi?

Hayır ve bu ayrım önemlidir:

• Proje, sistemin nasıl kurulacağını gösterir. Kurulumdan önce hazırlanır, bir kez onaylanır.
• Periyodik kontrol, kurulmuş sistemin hâlâ çalışır durumda olduğunu belgeler. Kurulumdan sonra, düzenli aralıklarla tekrarlanır.

Projesi onaylı bir bina, tesisatı bakımsız kaldığı için yangın anında korumasız kalabilir. Nitekim yangın tesisatı kontrollerinde en sık karşılaştığımız bulgular, projeyle ilgisi olmayan işletme kaynaklı sorunlardır: dizel pompa aküsünün boşalmış olması, ana vananın kapalı unutulması, yangın dolabının önüne malzeme istiflenmesi.

Periyodik kontrolde proje neden istenir?

Kontrol sırasında onaylı projeyi görmek isteriz. Sebebi basit: sistemin projesine uygun kurulup kurulmadığını ve zaman içinde değişip değişmediğini ancak böyle anlayabiliriz.

Sahada sık rastladığımız durum şudur: tesis büyümüş, yeni bir bölüm eklenmiş, bölme duvarı çekilmiş ama yangın tesisatı buna göre genişletilmemiştir. Proje ile mevcut durum arasındaki bu fark, kontrolde tespit edilip raporlanır.

Sık yapılan hatalar

• Projeyi ruhsat evrakı sanmak. Onay alındıktan sonra dosya kaldırılır, kimse bir daha bakmaz. Oysa proje, tesisatın bakım ve kontrolünde başvurulacak temel belgedir.
• Tadilatı projeye işlememek. Bölme, asma tavan veya raf düzeni değiştiğinde sprinkler ve dedektör yerleşimi de etkilenir.
• Kullanım amacı değişikliğini atlamak. Depo olarak ruhsatlandırılmış bir alanın üretime çevrilmesi, yangın yükünü ve dolayısıyla gereken tedbiri değiştirir.
• Projeyi sahada bulundurmamak. Kontrol günü proje bulunamadığında değerlendirme yalnızca genel kriterlere göre yapılabilir.

Elinizdeki sistemin durumunu bilmek

Yeni bir yapı için proje süreci mimar ve mekanik/elektrik proje müellifleriyle yürür. Mevcut bir tesiste ise asıl soru şudur: kurulu sistem gerçekten çalışıyor mu? Bunun cevabı periyodik kontrolle alınır.

Yangın tesisatınızın kontrolü, algılama ve uyarı sistemlerinin kontrolü ile birlikte planlandığında hem maliyet hem süre açısından avantaj sağlar. Keşif için bize ulaşabilirsiniz.

Not: Yangın güvenliği mevzuatı ve belediye uygulamaları güncellenebilmektedir. İşlem yapmadan önce ilgili itfaiye biriminden güncel şartları teyit etmenizi öneririz.