Buhar kazanları, işletmedeki en yüksek enerji birikimine sahip ekipmandır. Bir kazan patlaması yalnızca kazan dairesini değil çevresindeki yapıyı da yıkar. Bu nedenle buhar kazanlarında periyodik kontrol, diğer basınçlı kaplardan daha geniş kapsamlıdır ve emniyet donanımlarının tek tek işlevsel testini içerir.
Kazan kontrolü üç ayrı incelemenin birleşimidir: iç muayene (kazanın soğutulup boşaltılarak içeriden görülmesi), dış muayene ve basınç testi. Bunlara emniyet donanımlarının fonksiyon testi eklenir. Yalnızca dışarıdan bakılarak yapılan bir kontrol eksik kabul edilir.
Su tarafındaki kireç tabakası, kazanın en sık göz ardı edilen tehlikesidir: ısı iletimini engeller, sac aşırı ısınır ve balonlaşır. Kireç kalınlığı belirli bir seviyeyi aştığında kazan suyu şartlandırma sistemi de değerlendirilir.
Emniyet ventili yalnızca yerinde durduğu için geçerli sayılmaz; ayar basıncında açtığının test edilmesi ve mühürlü olması gerekir. Sahada en sık gördüğümüz uygunsuzluk, emniyet ventilinin sıkıştırılarak açmasının engellenmiş olmasıdır.
Ultrasonik et kalınlığı ölçümü ile sacın orijinal kalınlığına göre kayıp oranı belirlenir. Hidrostatik testte kazan, işletme basıncının üzerinde bir su basıncıyla belirli süre tutulur; sızdırma ve kalıcı şekil değişikliği aranır. Test suyla yapılır, hava ile yapılmaz — sıkıştırılmış hava, arıza anında patlama enerjisi biriktirir.
Kontrol yalnızca kazanı değil kazan dairesini de kapsar: havalandırma açıklıkları, gaz algılama, acil durdurma butonunun daire dışında bulunması, patlama tahliye yüzeyi, yangın söndürme ekipmanı ve kazancı belgesi. Bu şartlar sağlanmadan kazan güvenli işletiliyor sayılmaz.
Buhar kazanlarında azami periyot bir yıldır. İşletme koşulları, yakıt tipi ve su kalitesi kötüyse periyot kısaltılmalıdır. Onarım, kaynak müdahalesi, uzun süreli duruş sonrası ve yer değişikliğinde süre beklenmeden kontrol yapılır.
Azami periyot bir yıldır. Üretici veya ilgili standart daha kısa bir süre öngörüyorsa ya da su kalitesi ve işletme şartları zorluysa periyot kısaltılır. Onarım ve uzun duruş sonrasında süre beklenmez.
Su sıkıştırılamaz olduğu için ani bir yırtılmada enerji açığa çıkmaz. Basınçlı hava ile test yapılırsa arıza anında ekipman patlar. Bu nedenle basınç testi kural olarak su ile uygulanır.
Hayır. Ventilin ayar basıncında açtığı ve kapandığı fiilen test edilir, mühür bütünlüğü kontrol edilir. Sıkıştırılarak açması engellenmiş bir emniyet ventili ağır uygunsuzluk sayılır.
Kireç ısı iletimini engeller, sac ateş tarafında aşırı ısınır ve balonlaşarak dayanımını kaybeder. Bu yüzden kontrolde kireç kalınlığı ve su şartlandırma sistemi birlikte değerlendirilir.
