Delme Makinaları - Matkap Periyodik Kontrolü

Matkapta Asıl Risk: Dönen Parçaya Takılma

Delme tezgahlarında yaralanmaların çoğu kesici uçtan değil, dönen mile takılan eldiven, kol ağzı veya elle tutulan iş parçasından kaynaklanır. Elle tutulan bir parça matkap ucuna kapandığında saniyeler içinde döner ve elden çıkar. Bu nedenle iş parçasının mengene ya da uygun bağlama düzeneğiyle sabitlenmesi bir tercih değil, kuraldır.

Kontrolde İncelenen Noktalar

• Mandren koruyucusunun varlığı ve kapalı konumda çalışmayı zorunlu kılması
• Mengene, kelepçe veya bağlama aparatının bulunması
• Tabla yükseklik ve döndürme kilitlerinin tutması
• Mandren durumu, salgı ve uç sıkma güvenliği
• Kayış-kasnak bölmesi kapağının kapalı ve emniyetli olması
• Devir kademesi seçiminin kapak açılmadan yapılamaması
• Acil durdurma butonunun erişilebilirliği ve işlevi
• Elektrik panosu, kablo ve topraklama sürekliliği
• Aydınlatmanın yeterliliği
• Talaş temizleme aparatının bulunması (elle temizleme yapılmaması)
• Uyarı işaretleri ve kullanma talimatı

Eldiven Neden Yasaktır?

Dönen mille çalışılan tezgahlarda eldiven, koruma değil risktir: kumaş uca takıldığında eli birlikte sürükler. Kontrolde bu konudaki uyarı işaretinin bulunup bulunmadığı ve çalışma talimatında yer alıp almadığı da değerlendirilir.

Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar

Mandren koruyucusunun sökülmüş olması; iş parçasının elle tutularak delinmesi; mandren anahtarının mandrende unutulması (çalıştırıldığında fırlar); kayış-kasnak kapağının açık bırakılması; acil durdurmanın bulunmaması; talaşın elle temizlenmesi; topraklama bağlantısının kopuk olması.

Raporlama ve Periyot

Delme tezgahları, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında periyodik kontrole tabidir ve ilgili standartlarda aksi belirtilmedikçe kontroller yılda en az bir kez yapılır. Bulgular risk seviyesiyle birlikte raporlanır.