Makinalarda Elektriksel Kontrol ve Risk Periyodik Kontrolü

Neden Ayrı Bir Kontrol?

Bir makinenin mekanik koruyucuları eksiksiz olabilir; ancak topraklaması kopuksa veya yalıtımı bozulmuşsa gövdesine dokunan çalışan elektrik çarpmasına maruz kalır. Bu risk gözle anlaşılmaz. Bu nedenle makine güvenliği değerlendirmesinde elektriksel ölçümler ayrı bir başlık olarak ele alınır.

Yapılan Ölçüm ve Kontroller

• Makine gövdesi ile topraklama barası arasında süreklilik ölçümü
• Yalıtım direnci ölçümü
• Kaçak akım koruma rölesinin (RCD) varlığı ve açma testi
• Aşırı akım koruma elemanlarının makineye uygunluğu
• Elektrik panosunda kapak, kilit ve IP koruma sınıfı
• Pano içi kablo düzeni, klemens sıkılığı ve ısınma izleri
• Kablo güzergâhlarında ezilme, sürtünme ve mekanik koruma
• Motor bağlantı kutusu contası ve kapak durumu
• Acil durdurma devresinin elektriksel olarak doğru kurulmuş olması
• Emniyet şalterlerinin köprülenmemiş olması
• Faz sırası ve dönüş yönü kontrolü
• Kilitleme-etiketleme için kilitlenebilir ana şalter bulunması
• Etiketleme, uyarı işaretleri ve pano şemasının bulunması

Kaçak Akım Rölesi Test Ediliyor mu?

Kaçak akım rölesi mekanik bir cihazdır ve zamanla açmama riski taşır. Panoda röle bulunması tek başına yeterli değildir; düzenli olarak test edilmesi ve açtığının doğrulanması gerekir. Kontrolde röle fiilen test edilir ve açma süresi değerlendirilir.

Klemens Isınması: Sessiz Arıza

Gevşemiş klemens bağlantıları ısınır ve zamanla yangına yol açar. Bu ısınma çoğu zaman fark edilmez çünkü pano kapalıdır. Kontrolde pano içi bağlantılarda ısınma izi, renk değişimi ve gevşeklik aranır; gerektiğinde termal inceleme önerilir.

Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar

Makine gövdesi topraklamasının kopuk olması; kaçak akım rölesinin hiç test edilmemiş olması; pano kapağının kilidinin bulunmaması; kablo geçişlerinde rakor kullanılmaması; klemenslerde ısınma izi; emniyet şalterinin köprülenmesi; pano şemasının bulunmaması; kilitlenebilir ana şalter olmaması nedeniyle bakımda enerji kesilememesi.