Paratoner ve Yıldırımdan Korunma Kontrolü
Yıldırımdan korunma tesisatı, yılda belki bir kez işe yarayacak ama o an mutlaka çalışması gereken bir sistemdir. Çatıdaki paratoner sağlam görünse bile iniş iletkeni kopmuşsa ya da topraklama direnci yükselmişse sistem hiçbir koruma sağlamaz.
Sistem Bir Zincirdir
Yıldırımdan korunma üç parçadan oluşur: yakalama ucu (paratoner veya çatı iletken ağı), iniş iletkeni ve topraklama. Zincirin herhangi bir halkası kopuksa akım güvenli yoldan toprağa akmaz; yapı içindeki metal aksamdan atlayarak ilerler. Bu nedenle kontrol, çatıdan toprağa kadar bütün hattı kapsar.
Kontrol Kapsamı
- Yakalama ucunun konumu, yüksekliği ve koruma alanının yapıyı kapsaması
- Aktif paratonerlerde cihaz durumu ve varsa test kaydı
- Direk, gergi ve montaj elemanlarının sağlamlığı
- Çatıdaki iletken ağı, bağlantı klemensleri ve tespit noktaları
- İniş iletkenlerinin sayısı, güzergâhı ve kesiti
- İletken üzerinde kopukluk, korozyon ve mekanik hasar
- İniş iletkeninin süreklilik ölçümü (uçtan uca)
- Muayene (ölçüm) kutularının erişilebilirliği ve içindeki bağlantı durumu
- Topraklama direnci ölçümü
- Eş potansiyel bağlantılar ve yapı metal aksamıyla birleştirme
- Aşırı gerilim koruma cihazlarının (parafudr) durum göstergeleri
- Yıldırım sayacı varsa okunması ve kayıt altına alınması
Muayene Kutusu
İniş iletkeninin toprak bağlantısı, açılabilir bir muayene kutusu üzerinden yapılır. Bu kutu ölçüm için sistemi ayırmayı sağlar. Kutunun boyanmış, betonla kapatılmış ya da hiç yapılmamış olması ölçümü imkânsız kılar ve kontrolde uygunsuzluk olarak raporlanır.
Parafudr (Aşırı Gerilim Koruma)
Yıldırım, doğrudan çarpmasa bile hatlar üzerinden aşırı gerilim indükler ve elektronik cihazları tahrip eder. Panolardaki parafudrların durum göstergeleri kontrol edilir; ömrünü tamamlamış modüller değiştirilmelidir. Gösterge kırmızıya dönmüş bir parafudr artık koruma sağlamıyor demektir.
Çatı Müdahaleleri
Çatıya sonradan eklenen klima dış üniteleri, anten, güneş paneli ve baca gibi metal elemanlar koruma alanını değiştirir ve iletken ağına bağlanması gerekir. Kontrolde çatıdaki sonradan yapılan ilaveler ayrıca değerlendirilir.
Kontrol Periyodu
Yıldırımdan korunma tesisatında azami periyot bir yıldır. Yıldırım düşmesi sonrasında, çatıda tadilat yapıldığında ve yapıya metal ilave eklendiğinde süre beklenmeden kontrol edilmelidir.
Paratoner ve Yıldırımdan Korunma Periyodik Kontrolü: Özet Bilgiler
| Hizmet | Paratoner ve Yıldırımdan Korunma Kontrolü |
|---|---|
| Sahadaki diğer adı | Paratoner ve Yıldırımdan Korunma fenni muayenesi |
| Ekipman grubu | Elektrik Tesisatı ve Ölçümleri |
| Standart / dayanak | TS EN 62305 |
| Kontrol periyodu | Yılda en az 1 kez (12 ayda bir) |
| Kontrol yeri | Yerinde — ekipmanın bulunduğu tesiste |
| Kontrolü yapan | TÜRKAK akredite A tipi muayene kuruluşu (AB-0296-M) |
| Rapor içeriği | Ekipman kimliği, uygulanan kriterler, uygunluk durumu ve bir sonraki kontrol tarihi |
📜 Dayanak mevzuat ve kaynaklar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (yeni sekmede açılır)mevzuat.gov.tr
Resmî metinlerin güncel hâlini ilgili kaynaktan kontrol edin; mevzuat değişiklikleri bu sayfaya yansımamış olabilir.
Paratoner ve Yıldırımdan Korunma Periyodik Kontrol Fiyatı Neler Belirler?
Paratoner ve Yıldırımdan Korunma periyodik kontrol ücreti sabit bir liste fiyatıyla değil, kontrol edilecek ekipmanın adedine, özelliklerine ve tesisin koşullarına göre belirlenir. Teklifi etkileyen başlıca etkenler:
- Tesisin kapalı alanı (m²) ve bina sayısı
- Elektrik panosu sayısı
- Ölçüm yapılacak priz, makine ve nokta sayısı
- Paratoner ve topraklama elektrotu bulunup bulunmadığı
- Tesisin konumu ve ulaşım
- Aynı ziyarette birlikte yapılabilecek diğer kontroller: toplu planlama maliyeti düşürür
- Mesai dışı veya hafta sonu çalışma gereksinimi
Net fiyat için ekipman listenizi online teklif formundan iletmeniz yeterli; kapsam ve süre birlikte değerlendirilerek size özel teklif hazırlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
+Paratoner sağlam görünüyor, yine de kontrol gerekli mi?
Evet. Sistem bir zincirdir; çatıdaki uç sağlam olsa bile iniş iletkeni kopuk veya topraklama direnci yüksekse koruma sağlanmaz. Kontrol çatıdan toprağa kadar tüm hattı kapsar.
+Muayene kutusu neden gerekli?
İniş iletkeninin toprak bağlantısını ölçüm için ayırmayı sağlar. Kutunun betonla kapatılmış veya hiç yapılmamış olması ölçümü imkânsız kılar ve uygunsuzluk sayılır.
+Çatıya klima taktırdım, bir şey değişir mi?
Evet. Çatıya eklenen metal elemanlar koruma alanını değiştirir ve iletken ağına bağlanmaları gerekir. Bu tür ilaveler sonrasında kontrol yaptırılması önerilir.
Raporunuz zorunlu formatta düzenlenir. Elektrik grubu iş ekipmanlarında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı onaylı standart periyodik kontrol rapor formatının kullanılması 1 Eylül 2025'ten beri zorunludur. Raporlarımızı bu formatta düzenliyoruz. Formatın kapsamı ve ne değiştiği.
Bu konuyu ayrıntılı anlatan rehberler
- Elektrik Periyodik Kontrol Raporunda Zorunlu Format: 1 Eylül 2025'ten Beri Ne Değişti?
Elektrik, topraklama, paratoner ve yangın algılama raporlarında ÇSGB onaylı standart format 1 Eylül 2025'ten beri zorunlu. Kapsamı ve işverene etkisi.
- Topraklama Ölçüm Raporu: Neleri İçermeli, Ne Zaman Yenilenir?
Geçerli bir topraklama ölçüm raporunda hangi bilgiler bulunur, ne sıklıkla yenilenir ve hangi eksikler raporu tartışmalı hale getirir?
Paratoner ve Yıldırımdan Korunma periyodik kontrolü verdiğimiz bölgeler
Ekiplerimiz ekipmanınızın bulunduğu tesise gelir; muayene yerinde yapılır.
Künye
- Kategori
- Elektrik Tesisatı ve Ölçümleri
- Standart
- TS EN 62305
- Periyot
- 12 ayda bir
- Akreditasyon
- AB-0296-M
- Diğer adı
- Paratoner ve Yıldırımdan Korunma fenni muayenesi
Elektrik Tesisatı ve Ölçümleri içindeki diğer hizmetler
- Katodik Koruma Periyodik Kontrolü
- Jeneratör Periyodik Kontrolü
- Elektrik Tesisat Kontrolü
- Makinalarda Elektriksel Kontrol ve Risk
- Topraklama Ölçümü ve Periyodik Kontrolü