Elektrik Periyodik Kontrol Raporunda Zorunlu Format: 1 Eylül 2025'ten Beri Ne Değişti?

Kısaca ne oldu?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü onayıyla Elektrik Grubu İş Ekipmanları Zorunlu Periyodik Kontrol Rapor Formatı ve Kriterleri yayımlandı. 1 Eylül 2025 tarihinden itibaren bu formatın şeklen ve içerik olarak eksiksiz kullanılması zorunlu; o tarihten sonra eski serbest rapor biçimleri kullanılmıyor. Düzenlemenin dayanağı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin 14/B maddesi. Format ve ekleri Bakanlığın isekipmanlari.csgb.gov.tr adresinde yayımlanıyor.

Hangi kontrolleri kapsıyor?

Zorunluluk elektrik grubunun tamamını değil, duyuruda sayılan başlıkları kapsıyor:

• Elektrik tesisatı gözle kontrol ve fonksiyon testleri
• Alçak gerilim topraklama tesisatı
• Yıldırımdan korunma (paratoner) tesisatı
• Yangın algılama ve uyarı sistemleri
• Transformatör (1-36 kV) gözle kontrol ve topraklama

"Formatı şeklen kullanmak" ne demek?

Rapor birebir aynı sayfa düzeninde olmak zorunda değil: ana başlıklar ve sıralamaları değişmeyecek şekilde, içeriklerin boyutları ve yerleşimleri değiştirilerek kullanılabiliyor. Yani kuruluş kendi şablonuna uyarlayabilir ama başlıkları atlayamaz, sırasını bozamaz. Akredite bir kuruluşun düzenlediği raporda ayrıca kuruluşun logosu, ticari adı ve TÜRKAK markası yer alır.

İşveren bunu neden umursamalı?

Periyodik kontrol raporu, bir denetimde ekipman dosyasından ilk istenen belgelerden biri. Raporun içeriği kadar biçimi de artık tanımlı olduğu için, teslim aldığınız raporu şu üç soruyla kontrol etmek işinizi görür:

• Başlıklar Bakanlığın yayımladığı formattaki adlar ve sırayla mı geliyor?
• Raporu düzenleyen kişinin adı, unvanı ve yetkisi açıkça yazıyor mu?
• Akredite bir kuruluştan alındıysa TÜRKAK markası ve kuruluş bilgileri var mı?

Bu üçü tamamsa rapor, formatın gerektirdiği asgari çerçeveyi karşılıyor demektir. Eksikse raporu düzenleyen kuruluştan güncel formatta yeniden düzenlenmesini istemek en pratik yol.

Kontrol periyodu değişti mi?

Hayır. Değişen, raporun biçimi. Elektrik tesisatı, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatının periyodik kontrolü, ilgili standartlarda aksi belirtilmedikçe yılda bir yapılmaya devam ediyor. Ekipman bazında süreler için periyodik kontrol süreleri tablosuna bakabilirsiniz.

Kontrol gününe hazırlık

Format zorunluluğu, kontrolün kendisini de daha derli toplu hale getirdi: standart başlıklar altında yazılacak her bilgi, sahada gerçekten görülmüş olmayı gerektiriyor. Bu yüzden kontrolün verimli geçmesi için şunları hazır bulundurmak işi hızlandırır:

• Tesisatın güncel tek hat şeması ve varsa elektrik projesi
• Bir önceki periyodik kontrol raporu ve o raporda çıkan uygunsuzlukların giderildiğine dair kayıtlar
• Pano kilit anahtarları ve panolara, topraklama baralarına, paratoner iniş iletkeni ölçüm kutusuna fiziksel erişim
• Ölçüm sırasında hangi hatların ne kadar süre enerjisiz kalabileceğine dair üretim planı

Genel hazırlık adımları için periyodik kontrole hazırlık rehberine, sahada en çok karşılaşılan bulgular için en sık çıkan uygunsuzluklar yazısına bakabilirsiniz.

Uygunsuzluk çıkarsa ne oluyor?

Rapor formatının standartlaşması, uygunsuzlukların da tanımlı bir başlık altında ve tek tek yazılması demek. Tespit edilen bir uygunsuzluk raporun sonucunu tek başına olumsuz yapmak zorunda değil; önemli olan giderildiğinin kayıt altına alınması ve bir sonraki kontrole taşınmaması. Uygunsuzluk giderildikten sonra yapılacak işlem, kontrolü yapan kuruluşla birlikte belirlenir.