Topraklama Direnci Kaç Ohm Olmalı? Tek Bir Cevabı Yok

Neden tek bir rakam verilemiyor?

Topraklamanın amacı bir sayıyı tutturmak değildir. Amaç, bir kaçak oluştuğunda koruma cihazının (sigorta ya da kaçak akım rölesi) yeterince hızlı devreye girmesini ve bu sırada gövdede tehlikeli bir dokunma gerilimi oluşmamasını sağlamaktır. Dolayısıyla uygun direnç değeri, hangi koruma cihazının kullanıldığına göre değişir.

TT sistemde: koruma cihazına bağlı hesap

Kaçak akım rölesiyle korunan TT tipi tesisatlarda uygun topraklama direnci, izin verilen dokunma geriliminin röle anma kaçak akımına bölünmesiyle bulunur. Yani rölenin hassasiyeti arttıkça izin verilen direnç değeri de yükselir.

Bunun pratik sonucu şudur: 30 mAlik bir kaçak akım rölesiyle korunan bir devrede kabul edilebilir direnç, 300 mAlik röleyle korunan bir devreye göre çok daha yüksek olabilir. Bu yüzden ölçüm raporunda yalnızca direnç değeri değil, devreyi koruyan cihazın anma akımı da yazmalıdır.

TN sistemde: çevrim empedansı ölçülür

TN tipi tesisatlarda koruma, kaçak akımın sigortayı attıracak kadar büyük olmasına dayanır. Burada belirleyici olan toprak elektrodu direnci değil, arıza çevrim empedansıdır. Ölçülen empedans, sigortanın belirlenen sürede atmasını sağlayacak kadar düşük olmalıdır. Bu nedenle TN sistemde tek başına elektrot direnci ölçmek yanıltıcıdır.

Paratoner topraklaması ayrı değerlendirilir

Yıldırımdan korunma topraklaması, elektrik tesisatı topraklamasından farklı bir amaca hizmet eder ve kendi kabul kriterleri vardır. Uygulamada ikisi eş potansiyel bağlantıyla birleştirilir ancak ölçüm ve değerlendirme ayrı yapılır. Ayrıntı için paratoner ve yıldırımdan korunma kontrolü sayfamıza bakabilirsiniz.

Ölçümü etkileyen şeyler

• Mevsim: Kuru yaz aylarında toprak direnci belirgin şekilde yükselir. Yağmurlu bir günde ölçülen değer iyimser çıkar.
• Toprak yapısı: Killi ve nemli toprakta direnç düşük, kayalık ve kumlu zeminde yüksektir.
• Elektrot yaşı: Korozyona uğramış kazık ve gevşemiş klemensler direnci yükseltir.
• Ölçüm yöntemi: Yardımcı elektrotların yerleşimi hatalıysa sonuç anlamsız çıkar.

Asıl atlanan ölçüm: süreklilik

Topraklama direncini tutturmak yetmez. Koruma iletkeninin panodan prize ve makine gövdesine kadar kesintisiz ulaşması gerekir. Tadilatlarda kopan ya da hiç çekilmemiş koruma iletkeni yalnızca uçtan uca süreklilik ölçümüyle bulunur ve sahada en sık rastladığımız uygunsuzluk budur. Topraklama ölçümü ve kontrolü sayfamızda yapılan ölçümlerin tam listesi yer alıyor.

Raporunuzda ne aramalısınız?

• Ölçülen değerler (sadece uygun ifadesi değil)
• Ölçüm noktalarının tek tek belirtilmesi
• Şebeke tipi ve koruma cihazının anma akımı
• Kaçak akım rölesi açma akımı ve açma süresi ölçümü
• Kullanılan cihazın kalibrasyon bilgisi
• Ölçüm tarihi ve hava durumu notu