Sapan ve Kaldırma Aksesuarları Kontrolü
Kaldırma aksesuarları küçük ve ucuz oldukları için envanterde bile takip edilmezler; oysa yük düşmesi kazalarının büyük bölümü vinçten değil, sapandan ya da kilitten kaynaklanır. Bu ürünler yönetmelikte kaldırma ekipmanlarından ayrı bir başlık olarak sayılır ve kendi periyodik kontrol yükümlülükleri vardır.
Hangi Ürünler Kapsama Girer
- Çelik halat sapanlar ve halat bağlantı elemanları
- Zincir sapanlar, tek ve çok bacaklı takımlar
- Polyester kayış ve yuvarlak (yumurta) sapanlar
- Kancalar, emniyet mandallı ve mandalsız tipler
- Kilitler (şekil, omega ve düz tip), mapa ve halkalar
- Traversler, kaldırma kirişleri ve yük dengeleyiciler
- Vakumlu ve manyetik kaldırıcılar
- Tifor, hubzug ve zincirli çektirmeler
- Mekanik, hidrolik ve pnömatik krikolar
Kontrolde Ölçülenler
Çelik halat sapanlarda belirlenen referans uzunluk içindeki kopan tel sayısı, çap incelmesi, kafes bozulması, ezilme ve korozyon değerlendirilir. Zincir sapanlarda bakla uzaması, kesit aşınması, çatlak ve ısıl hasar aranır. Polyester sapanlarda kesik, aşınma, kimyasal ve ultraviyole hasarı, dikiş açılması ile etiket okunabilirliği kontrol edilir.
Kancalarda ağız açıklığı ölçülür ve üretici toleransıyla karşılaştırılır; açılma tespit edilirse kanca doğrultulmaz, kullanımdan çıkarılır. Kilitlerde pim uyumu, diş hasarı ve deformasyon incelenir. Traverslerde kaynak bölgeleri ve asma noktaları değerlendirilir.
Etiket ve İzlenebilirlik
Her kaldırma aksesuarının üzerinde taşıma kapasitesini gösteren okunabilir bir etiket ya da damga bulunmalıdır. Etiketi kaybolmuş bir sapanın kapasitesi tahminle belirlenemez; bu ürün kullanımdan çıkarılır. İşletmede sapanların numaralandırılmış bir envanterle takip edilmesi, hem kontrolü hem de hasarlı ürünün ayrılmasını kolaylaştırır.
Kullanım Öncesi Gözle Muayene
Periyodik kontrol yıllık bir yükümlülüktür; ancak kaldırma aksesuarlarında asıl koruma her kullanım öncesi yapılan gözle muayenedir. İşletmenin bu kontrolü kimin yapacağını belirlemesi ve hasarlı ürünlerin derhal ayrılacağı bir hurdaya ayırma düzeni kurması gerekir.
Sahada En Sık Gördüğümüz Uygunsuzluklar
- Etiketi silinmiş veya sökülmüş sapanların kullanılmaya devam edilmesi
- Kanca emniyet mandalının kırık ya da sökülmüş olması
- Zincir sapanların keskin köşelerde koruyucusuz kullanılması
- Polyester sapanların kesikli haliyle kullanımda tutulması
- Hasarlı ürünlerin sağlamlarla aynı yerde saklanması
Sapan ve Kaldırma Aksesuarları Periyodik Kontrolü: Özet Bilgiler
| Hizmet | Sapan ve Kaldırma Aksesuarları Kontrolü |
|---|---|
| Sahadaki diğer adı | Sapan ve Kaldırma Aksesuarları fenni muayenesi |
| Ekipman grubu | Kaldırma ve İletme Ekipmanları |
| Standart / dayanak | TS EN 818-6 |
| Kontrol periyodu | Yılda en az 1 kez (12 ayda bir) |
| Kontrol yeri | Yerinde — ekipmanın bulunduğu tesiste |
| Kontrolü yapan | TÜRKAK akredite A tipi muayene kuruluşu (AB-0296-M) |
| Rapor içeriği | Ekipman kimliği, uygulanan kriterler, uygunluk durumu ve bir sonraki kontrol tarihi |
📜 Dayanak mevzuat ve kaynaklar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (yeni sekmede açılır)mevzuat.gov.tr
Resmî metinlerin güncel hâlini ilgili kaynaktan kontrol edin; mevzuat değişiklikleri bu sayfaya yansımamış olabilir.
Sapan ve Kaldırma Aksesuarları Periyodik Kontrol Fiyatı Neler Belirler?
Sapan ve Kaldırma Aksesuarları periyodik kontrol ücreti sabit bir liste fiyatıyla değil, kontrol edilecek ekipmanın adedine, özelliklerine ve tesisin koşullarına göre belirlenir. Teklifi etkileyen başlıca etkenler:
- Ekipman adedi ve her birinin kaldırma kapasitesi
- Yük testi için uygun test yükünün tesiste bulunup bulunmadığı
- Kaldırma yüksekliği ve ekipmana erişim koşulları
- Kontrol edilecek sapan, zincir ve kaldırma aksesuarı sayısı
- Tesisin konumu ve ulaşım
- Aynı ziyarette birlikte yapılabilecek diğer kontroller: toplu planlama maliyeti düşürür
- Mesai dışı veya hafta sonu çalışma gereksinimi
Net fiyat için ekipman listenizi online teklif formundan iletmeniz yeterli; kapsam ve süre birlikte değerlendirilerek size özel teklif hazırlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
+Sapanların periyodik kontrolü ne sıklıkta yapılır?
Kaldırma aksesuarları yılda en az bir kez periyodik kontrole tabidir. Bunun yanında her kullanım öncesi gözle muayene yapılması ve hasarlı ürünün derhal kullanımdan çıkarılması gerekir.
+Etiketi kaybolan sapan kullanılabilir mi?
Hayır. Taşıma kapasitesi belirlenemeyen bir kaldırma aksesuarı kullanımdan çıkarılmalıdır. Kapasite tahminle veya benzer ürüne bakılarak belirlenemez.
+Ağzı açılmış kanca düzeltilerek kullanılabilir mi?
Hayır. Ağız açıklığı üretici toleransını aşan kanca doğrultma veya ısıl işlemle onarılmaz; kullanımdan çıkarılır. Doğrultma işlemi malzemenin iç yapısını daha da zayıflatır.
Bu konuyu ayrıntılı anlatan rehberler
- Sapan Renk Kodları: Hangi Renk Kaç Ton Kaldırır? Kullanım Dışı Kriterleri
Polyester sapanlarda renk ve kapasite tablosu, etiket bilgisi, bağlama şeklinin kapasiteye etkisi ve sapanın kullanım dışı bırakılması gereken durumlar.
- Zincir Sapan ve Kanca Ne Zaman Kullanım Dışı Bırakılır? Uzama, Aşınma ve Ağız Açılması
Zincir sapanda bakla uzaması, kesit aşınması, çatlak; kancada ağız açılması ve mandal hasarı. Kullanım dışı kriterleri ve sahada sık yapılan hatalar.
- Çelik Halat Ne Zaman Değiştirilir? Kullanımdan Çıkarma Kriterleri
Çelik halatta kopan tel sayısı, çap incelmesi, kafes bozulması ve korozyon: halatı kullanımdan çıkarma kriterleri ve muayene yöntemi.
Sapan ve Kaldırma Aksesuarları periyodik kontrolü verdiğimiz bölgeler
Ekiplerimiz ekipmanınızın bulunduğu tesise gelir; muayene yerinde yapılır.
Künye
- Kategori
- Kaldırma ve İletme Ekipmanları
- Standart
- TS EN 818-6
- Periyot
- 12 ayda bir
- Akreditasyon
- AB-0296-M
- Diğer adı
- Sapan ve Kaldırma Aksesuarları fenni muayenesi
Kaldırma ve İletme Ekipmanları içindeki diğer hizmetler
- Yükseltilebilir Seyyar İş Platformu (Manlift) Kontrolü
- Sütunlu Çalışma Platformu Periyodik Kontrolü
- Araç Üstü Servis Lifti ve Elevatör Kontrolü
- Konveyör ve Bantlı İletim Sistemleri Kontrolü
- İnşaat Cephe Asansörü Periyodik Kontrolü
- Kriko, Tifor ve Zincirli Çektirme Kontrolü