Emniyet Kemeri Ne Zaman Kullanımdan Kaldırılır? Düşüş Sonrası, Kullanım Ömrü ve Yıllık Kontrol

Kural 1: Düşüşü durduran kemer bir daha kullanılmaz

Bir düşüşü durdurmuş emniyet kemeri ve bağlantı elemanları, dışarıdan sağlam görünse bile derhal kullanımdan kaldırılır. Düşüş anında kayışlara, dikişlere ve bağlantı halkalarına çok büyük bir kuvvet biner; oluşan iç hasar gözle görülmeyebilir. Enerji sönümleyicili bağlantı halatlarında sönümleyici açılmışsa zaten görevini yapmıştır ve tekrar kullanılamaz. Bazı kemerlerde bu durumu gösteren düşüş göstergesi bulunur.

Kullanım ömrü

Tekstil malzemeden yapılan kemerler zamanla ultraviyole ışık, nem, kimyasallar ve aşınma nedeniyle zayıflar. Kemerin kullanım ömrü ve raf ömrü imalatçı tarafından kullanım kılavuzunda belirtilir; bu süre kullanım yoğunluğuna ve koşullarına göre kısalabilir. Üretim tarihi okunamayan ya da kılavuzdaki ömrü dolmuş bir kemer kullanılmamalıdır.

Kullanım öncesi kontrol: her gün, her kullanıcı

Kemeri kullanan kişi, her kullanımdan önce şu kontrolleri yapmalıdır:

• Kayışlarda kesik, yırtık, aşınma, yanık veya kimyasal lekesi var mı?
• Dikişlerde kopma ya da sökülme var mı?
• Tokalar ve ayar elemanları düzgün çalışıyor mu, deformasyon veya korozyon var mı?
• D halkalar (bağlantı noktaları) sağlam mı?
• Varsa düşüş göstergesi açılmış mı?
• Etiket okunuyor mu?
• Bağlantı halatı, karabina ve enerji sönümleyici sağlam mı? Karabinanın kilidi kendiliğinden kapanıyor mu?

Bu listeden herhangi bir maddede sorun varsa kemer kullanılmaz ve yetkili kişiye bildirilir.

Yıllık periyodik kontrol

Kullanım öncesi kontrole ek olarak, düşüşe karşı kişisel koruyucu donanımlar TS EN 365'e göre yılda en az bir kez yetkin bir kişi tarafından periyodik kontrole tabi tutulur. Bu kontrolde kemer ve bağlantı elemanları imalatçı talimatlarına göre ayrıntılı incelenir, sonuç kayıt altına alınır ve kemer kullanıma uygun değilse kullanımdan çıkarılır. Kapsam için tam vücut emniyet kemeri kontrolü ve düşme durdurucu kontrolü sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Üç kontrol, üç farklı amaç

Kontrol	Ne zaman?	Kim yapar?
Kullanım öncesi kontrol	Her kullanımdan önce	Kemeri kullanan kişi
Periyodik kontrol	Yılda en az bir kez (TS EN 365)	Yetkin kişi
Düşüş sonrası	Düşüş durdurulduğunda hemen	Kemer kullanımdan kaldırılır

Kemer tek başına korumaz

• Ankraj noktası: Kemerin bağlandığı nokta, düşüş kuvvetini taşıyabilecek dayanımda olmalıdır. Korkuluk, boru veya kablo tavası çoğu zaman uygun ankraj değildir.
• Serbest düşme mesafesi: Bağlantı halatı ve sönümleyicinin açılma boyu hesaba katılmazsa kişi kemer takılı olsa bile zemine ya da bir yapıya çarpabilir.
• Kurtarma planı: Kemerde asılı kalan kişi kısa sürede tehlikeye girebilir. Yüksekte çalışılan her işte kurtarmanın nasıl yapılacağı önceden planlanmalıdır.
• Doğru beden ve ayar: Gevşek takılmış kemer düşüş anında vücuda zarar verebilir.

Saklama

Kemerler kuru, güneş görmeyen, kimyasallardan uzak bir yerde asılı saklanmalıdır. Islanan kemer doğal ortamda kurutulmalı, ısıtıcı üzerinde kurutulmamalıdır. Kemerlerin numaralandırılıp bir envanterde takip edilmesi, hem kullanım ömrünün hem de periyodik kontrol tarihlerinin izlenmesini kolaylaştırır; bkz. periyodik kontrol takip çizelgesi. İskelelerde yüksekte çalışma için iskele kontrolü yazımıza da bakabilirsiniz.

Not: Kullanım ömrü, kontrol ayrıntıları ve kullanım dışı kriterleri için kemerin kullanım kılavuzu ve ilgili standartlar esas alınmalıdır.