İskele Kontrolü Ne Zaman ve Kim Tarafından Yapılır? Haftalık Kontrol ile Periyodik Kontrol Farkı

Yönetmelik ne diyor?

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'nin Ek-4'ünde (Bölüm II, madde 25) iskelelerin, işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişi tarafından kontrol edilmesi ve bu kontrolün raporlanması öngörülür. Rapor sonucunda yalnızca güvenli olduğu tespit edilen iskelelerde çalışma yapılır. Kontrolün yapılması gereken durumlar şunlardır:

• Kullanılmaya başlamadan önce
• Haftada en az bir kez
• Üzerinde değişiklik yapıldığında
• Belli bir süre kullanılmadığında
• Sismik sarsıntı, kuvvetli rüzgâr gibi olumsuz hava koşullarına maruz kaldığında

Haftalık kontrol ile periyodik kontrol aynı şey mi?

Hayır; iki kontrol birbirini tamamlar:

	Haftalık / olay sonrası kontrol	Periyodik kontrol
Kim yapar?	İşverenin görevlendirdiği ehil kişi	Periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi veya muayene kuruluşu
Ne zaman?	Kullanım öncesi, her hafta, değişiklik ve olumsuz hava sonrası	Kurulum sonrası ve belirli aralıklarla
Amacı	Günlük kullanımdaki bozulmaları hemen yakalamak	İskelenin tasarım ve standarda uygunluğunu bağımsız olarak değerlendirmek
Kayıt	Kontrol raporu / formu	Periyodik kontrol raporu

Periyodik kontrolün kapsamı ve yaygın uygulamadaki süresi için cephe ve yapı iskelesi periyodik kontrolü sayfamıza bakabilirsiniz.

Haftalık kontrolde nelere bakılır?

• Zemin ve taban: Taban plakaları yerinde mi, zemin çökmüş ya da kaymış mı?
• Düşeylik: Dikmelerde eğilme veya iskelede yana yatma var mı?
• Bağlantılar: Kelepçe, kilit ve çapraz bağlantılar eksiksiz ve sıkı mı?
• Yapıya bağlantı: Ankrajlar sökülmüş ya da gevşemiş mi? (Cephe işlerinde işi kolaylaştırmak için sökülen ankraj en tehlikeli uygunsuzluklardan biridir.)
• Platformlar: Çalışma platformları tam, sabit ve boşluksuz mu?
• Korkuluklar: Kenar korkuluğu, ara korkuluk ve etek tahtası yerinde mi?
• Erişim: Merdiven ve geçişler güvenli mi?
• Yükleme: Platform üzerinde izin verilenden fazla malzeme istiflenmiş mi?

Fırtınadan sonra neden ayrıca kontrol?

Kuvvetli rüzgâr, özellikle file veya branda ile kapatılmış iskelelerde yelken etkisi yaratır ve ankrajlara tasarımın öngördüğünden çok daha büyük kuvvet bindirir. Fırtınadan sonra iskele dışarıdan sağlam görünse bile ankrajlarda sökülme veya dikmelerde deformasyon olabilir. Bu yüzden olumsuz hava sonrası kontrol yapılmadan iskeleye çıkılmamalıdır.

Kurulum ve söküm de ehil kişilerce yapılmalı

İskelenin kurulumu, değiştirilmesi ve sökümü, bu işi bilen bir sorumlunun gözetiminde ve eğitimli çalışanlarca yapılmalıdır. Kurulumda en sık hatalar; eksik ankraj, yetersiz taban plakası, eksik korkuluk ve farklı sistemlerin parçalarının birbirine karıştırılmasıdır.

Diğer yüksekte çalışma ekipmanları

İskelenin yanında cephe işlerinde kullanılan sütunlu çalışma platformları ve asılı erişim donanımları da kurulumdan sonra ve belirli aralıklarla kontrol gerektirir. Kurulumun ve yer değişikliğinin neden ayrıca kontrol gerektirdiğini periyodik kontrol süresinden önce ne zaman gerekir yazımızda anlattık.

Not: Mevzuat güncellenebilir; Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'nin güncel metnini mevzuat.gov.tr üzerinden teyit etmenizi öneririz.