Periyodik Kontrolde En Sık Çıkan 10 Uygunsuzluk ve Nasıl Önlenir?

1. Köprülenmiş emniyet şalteri

Kapak açıldığında makineyi durduran emniyet şalterinin devre dışı bırakılması, listedeki en tehlikeli maddedir. Genellikle "kapağı her açtığımızda makine duruyordu, iş yavaşladı" gerekçesiyle yapılır. Sonucu ise şudur: bakım veya sıkışma giderme sırasında makine beklenmedik şekilde hareket eder.

Bu bulgu makine ve tezgah kontrollerinde, dilme ve paketleme hatlarında çok yaygındır. Çözümü köprüyü kaldırmak değil, önce neden köprülendiğini anlamaktır: çoğu zaman gerçek sorun, makinenin ağır ilerleme (jog) modunun bulunmaması veya bilinmemesidir.

2. Sökülmüş koruyucu

Hareketli parça koruyucularının "işi engellediği" için çıkarılıp bir kenara konması. Ağaç işleme makinelerinde yarma bıçağı ve üst koruyucu, tezgahlarda talaş siperi bu şekilde sık sık kaybolur.

Koruyucusu olmayan bir makine için güvenli raporu düzenlenemez. Kontrolden önce her makinenin orijinal koruyucularının yerinde olduğunu kontrol edin; eksikse üreticiden temin edin.

3. Çalışmayan veya erişilemeyen acil durdurma

İki ayrı sorun var: butonun bozuk olması ve butonun erişilemeyecek konumda kalması. İkincisi daha sinsidir — buton çalışır ama makinenin arkasında, yığılmış malzemenin ardında kalmıştır. Acil durumda ulaşılamayan bir buton yok hükmündedir.

Kontrol öncesinde her makinede acil durdurmaya basıp makinenin gerçekten durduğunu deneyin ve butonun önünün açık olduğundan emin olun.

4. Kopuk veya ölçülmemiş topraklama

Gözle görülmediği için en çok atlanan uygunsuzluk budur. Makine gövdesi ile topraklama barası arasındaki süreklilik kopmuşsa, mekanik koruyucular eksiksiz olsa bile ekipmana dokunan çalışan elektrik çarpmasına maruz kalabilir.

Bu ancak ölçümle anlaşılır. Elektrik tesisat kontrolü kapsamında topraklama sürekliliği, yalıtım direnci ve kaçak akım koruması kalibrasyonlu cihazlarla ölçülür.

5. Hiç test edilmemiş kaçak akım rölesi

Panoda kaçak akım rölesi bulunması tek başına yeterli değildir. Röle mekanik bir cihazdır ve zamanla açmama riski taşır. Düzenli olarak test edilip açtığının doğrulanması gerekir.

Bu testi ayda bir kendiniz de yapabilirsiniz: rölenin üzerindeki test düğmesine basın, enerjinin kesildiğini görün, tekrar kaldırın. Kaydını tutun.

6. Yük tablosunun bulunmaması

Kaldırma ekipmanlarında ve istif makinelerinde taşınabilecek yük, kaldırma yüksekliğine ve yükün ağırlık merkezine göre değişir. Yük tablosu sökülmüş veya okunamaz hâldeyse operatör kapasiteyi tahminle belirler; devrilme ve yük düşme kazalarının önemli bir bölümü buradan çıkar.

7. Hasarlı kaldırma aksesuarı

Sapan, zincir, halat ve kancalar en hızlı yıpranan ama en az takip edilen ekipmanlardır. Kopuk tel, ezilme, korozyon, kanca emniyet mandalının kırık olması sık rastlanan bulgulardır.

Bunlar için basit bir çözüm var: kaldırma aksesuarlarına numara verin ve kullanım öncesi gözle kontrol alışkanlığını yerleştirin. Sınır değerleri aşan eleman onarılmaz, değiştirilir.

8. Basınçlı kapta emniyet ventili ve manometre sorunları

Basınçlı kaplarda en sık gördüklerimiz: emniyet ventilinin hiç denenmemiş olması, manometrenin kırık veya okunamaz olması ve kondens tahliyesinin düzenli yapılmaması. Kondens birikimi tank tabanında korozyona yol açar ve zamanla et kalınlığını azaltır.

Kompresör hava tankı, envanterden en sık atlanan ekipmandır. Kontrol listenizde olduğundan emin olun.

9. Raf sistemlerinde bildirilmemiş hasar

Depolarda forklift çarpması sonucu ezilen dikmeler çoğu zaman kayda geçmez. Raf sistemleri kontrolünde bu hasarlar risk seviyesine göre sınıflandırılır; ciddi olanlar derhal boşaltma gerektirir.

Önleyici tedbir basittir: depo personeline "hasarı gördüğünde bildir" kültürünü yerleştirmek ve hasar kayıt formu tutmak. Ayrıca kiriş emniyet pimlerinin takılı olduğunu kontrol edin — takılmadığında kiriş forklift çatalıyla yukarı kalkabilir.

10. Eksik belge ve kayıt

Ekipman fiziksel olarak sağlam olabilir; ancak makine üzerinde kullanma talimatı yoksa, operatörün o ekipmana özel eğitim belgesi bulunmuyorsa veya önceki raporlar saklanmamışsa bunlar da uygunsuzluk olarak raporlanır.

Hangi belgelerin denetimde istendiğini bu yazımızda ayrıntılı listeledik.

Kontrol öncesi kendi turunuzu atın

Yukarıdaki on maddeyi bir kontrol listesi hâline getirip bakım ekibinizle sahada bir tur atmanız, hem raporunuzdaki uygunsuzluk sayısını azaltır hem de düzeltme sonrası yeniden kontrol ihtiyacını ortadan kaldırır. Kontrol gününe hazırlığın tamamı için periyodik kontrole hazırlık yazımıza bakabilirsiniz.

Keşif ve planlama için bize ulaşın.