Forklift Yük Diyagramı Nasıl Okunur? Yük Merkezi, Kaldırma Yüksekliği ve Ataşman

Forklift neden devrilir?

Forklift bir tahterevalli gibi çalışır: ön tekerlekler dayanak noktasıdır, yük bir tarafta, forkliftin kendi ağırlığı ve karşı ağırlığı diğer taraftadır. Yük ağırlaştıkça ya da dayanak noktasından uzaklaştıkça öne devirme etkisi büyür. Aynı ağırlıktaki bir yük, çatalların ucuna doğru konulduğunda forklifti devirebilirken, çatalın gövdeye yakın kısmında güvenle taşınabilir.

Kapasite levhası ne söyler?

Her forkliftin üzerinde, imalatçının verdiği bir kapasite levhası ya da yük diyagramı bulunur. Bu levhada okunması gereken üç temel bilgi vardır:

Bilgi	Anlamı
Anma kapasitesi	Forkliftin, belirtilen yük merkezi mesafesinde taşıyabileceği en fazla yük
Yük merkezi mesafesi	Kapasitenin hesaplandığı, çatal sırtından yükün ağırlık merkezine olan uzaklık
Kaldırma yüksekliği	Bu kapasitenin geçerli olduğu en yüksek kaldırma seviyesi; daha yükseğe kaldırmada kapasite düşebilir

Yük diyagramında genellikle birkaç yükseklik ve yük merkezi için ayrı ayrı kapasite değerleri verilir. Doğru okuma şudur: taşıyacağınız yükün ağırlık merkezinin nerede olduğunu ve ne kadar yükseğe kaldıracağınızı belirleyin, diyagramda bu iki değerin kesiştiği kapasiteye bakın.

Yük merkezi neden uzar?

• Uzun ya da büyük yükler: Standart paletten uzun yüklerde ağırlık merkezi çatal sırtından uzaklaşır.
• Dengesiz yükler: Ağırlığın bir ucunda toplandığı yüklerde ağırlık merkezi ortada değildir.
• Yükü çatalın ucuna almak: Palet çatal sırtına kadar sürülmezse ağırlık merkezi öne kayar.

Ataşman takınca ne değişir?

Yana kaydırıcı, döndürücü, kıskaç veya çatal uzatması gibi ataşmanlar hem kendi ağırlıklarıyla hem de yükü öne taşıyarak kapasiteyi düşürür. Ataşman takılan forkliftte kapasitenin yeniden belirlenmesi ve bunun yeni bir kapasite levhasıyla gösterilmesi gerekir. Sahada en sık gördüğümüz eksiklerden biri, ataşman takıldığı halde forkliftin eski levhayla kullanılmasıdır.

Güvenli taşıma için kısa liste

• Levhası silinmiş veya okunamayan forklifti kullanmayın; kapasite tahminle belirlenmez.
• Yükü çatal sırtına kadar sürün, ağırlığı iki çatala eşit dağıtın.
• Yüklüyken direği geriye yatık tutun, yükü alçakta taşıyın.
• Rampada yük yokuş yukarı tarafta olmalıdır.
• Yüklüyken dönüşleri yavaş yapın; yüksekteki yükle manevra yapmayın.

Periyodik kontrolde levha da incelenir

Forklift periyodik kontrolünde kapasite levhasının okunabilirliği ve yük diyagramına uygunluk kontrol edilir; yük testleri de bu kapasiteye göre yapılır. Ayrıntılar için forklift periyodik kontrolü ve yük testi nedir sayfalarımıza bakabilirsiniz. Reach truck ve istif makinelerinde yüksek istif nedeniyle kaldırma yüksekliğinin etkisi daha belirgindir; bkz. istif makinesi kontrolü.