Forklift Periyodik Kontrolü

Forklift Periyodik Kontrolünde Neler İncelenir

Forklift kontrolü yalnızca gözle bakmak değildir; makinenin taşıyabileceğini iddia ettiği yükü gerçekten güvenle taşıdığının kanıtlanmasıdır. Kontrol, statik ve dinamik yük testleriyle birlikte yürütülür.

• Kaldırma kapasitesi levhasının okunabilirliği ve yük diyagramına uygunluk
• Çatalların aşınma, çatlak, eğilme ve kalınlık ölçümü
• Çatal kilit pimlerinin ve dayanma parçalarının sağlamlığı
• Direk (mast) zincirlerinin uzama ölçümü ve gerginlik dengesi
• Kaldırma ve eğme hidrolik silindirlerinde kaçak kontrolü
• Hortum, rakor ve hidrolik devre basınç kontrolü
• Servis freni, park freni ve fren performansı
• Direksiyon boşluğu ve arka aks bağlantıları
• Lastik durumu, jant ve tekerlek bağlantı elemanları
• Korucu kafes (FOPS) ve sürücü koltuğu emniyet kemeri
• Korna, far, geri vites sesli ikaz ve flaşör
• Akülü forkliftlerde akü bağlantıları, şarj alanı havalandırması ve yalıtım

Yük Testi Nasıl Yapılır

Statik testte forklift, beyan edilen kapasitenin üzerinde bir yükle kaldırma pozisyonunda bekletilir ve kalıcı bir deformasyon oluşup oluşmadığı ölçülür. Dinamik testte ise yük kaldırılıp indirilir, taşınır ve fren tutuşu değerlendirilir. Test yükleri sertifikalı ağırlıklarla ya da tartılmış yüklerle uygulanır.

Kapasite düşürme (derating) gerekiyorsa raporda belirtilir. Ataşman takılan forkliftlerde kapasite azalır ve bu durumun yeni bir yük diyagramıyla belgelenmesi gerekir; sahada en sık gördüğümüz eksiklerden biri budur.

Forklift Kontrol Periyodu

Yönetmelik forkliftler için azami bir yıllık periyot öngörür. Ancak üç vardiya çalışan depolarda, dış saha kullanımında, soğuk hava deposu gibi zorlu ortamlarda veya üretici daha kısa bir süre belirtmişse periyot kısaltılmalıdır. Kaza, ağır darbe, büyük onarım veya uzun süreli duruş sonrasında periyot beklenmeden kontrol yapılır.

Operatör Belgesi Ayrı Bir Konudur

Forklift operatörünün operatör belgesi bulunması ile makinenin periyodik kontrolü birbirinden bağımsız iki yükümlülüktür. Biri kişiyi, diğeri makineyi belgeler. Denetimlerde ikisi de ayrı ayrı sorulur.

Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar

• Kapasite ve yük diyagramı levhasının silinmiş veya sökülmüş olması
• Direk zincirlerinin uzamış olması ve iki zincir arasında gerginlik farkı
• Çatal topuk bölgesinde çatlak veya yüzde on üzerinde kalınlık kaybı
• Hidrolik hortumlarda sızıntı ve çatlak
• Geri vites ikaz sesinin veya flaşörün çalışmaması
• Emniyet kemerinin sökülmüş olması
• Ataşman takıldığı halde kapasite düşümünün belgelenmemesi

Teklif İçin Hangi Bilgiler Gerekir?

Forklift periyodik kontrol teklifini hazırlamak için şu bilgiler yeterlidir: forklift adedi, her birinin marka, model ve kaldırma kapasitesi, yakıt tipi (dizel, LPG veya akülü), ataşman kullanılıp kullanılmadığı ve tesis adresi. Birden fazla lokasyonda forkliftiniz varsa lokasyon bazında adet belirtmeniz planlamayı kolaylaştırır.

Kontrol Gününe Hazırlık

• Forkliftlerin kontrol saatinde çalışır ve şarjlı (akülüde) ya da yakıtı dolu olması
• Yük testi için uygun ağırlıkta yük ve güvenli bir test alanı ayrılması
• İmalatçı kullanım kılavuzu, varsa önceki periyodik kontrol raporları ve bakım kayıtları
• Ataşman takılı forkliftlerde ataşmanın kapasite bilgisi
• Kontrol sırasında makineyi kullanacak yetkili bir operatör

Forklift Türüne Göre Kontrolde Öne Çıkanlar

• Dizel ve LPG'li forkliftler: yakıt hattı ve LPG tüp bağlantısının sızdırmazlığı, egzoz sistemi, motor bölmesindeki ısı ve yağ kaçakları
• Akülü forkliftler: akü bağlantıları ve kablo yalıtımı, akü kapağı, şarj alanının havalandırması
• Reach truck ve istif makineleri: yüksek kaldırma seviyesinde direk davranışı, stabilite ve yük diyagramına uygunluk
• Ataşmanlı forkliftler: sıkıştırma, döndürme veya yana kaydırma ataşmanının bağlantısı ve kapasite düşümünün belgelenmesi

Kontrolde Uygunsuzluk Çıkarsa Ne Olur?

Raporda forkliftin kullanıma uygun olup olmadığı açıkça belirtilir. Güvenliği tehlikeye atan bir uygunsuzluk tespit edilirse forklift, eksiklik giderilip yeniden kontrol edilene kadar kullanılmamalıdır. Daha hafif uygunsuzluklarda raporda giderilmesi gereken hususlar ve öneriler yer alır; bunların takibi işverenin sorumluluğundadır.

Eksikler giderildikten sonra yapılan kontrolde yalnızca uygunsuz bulunan noktalar değil, forkliftin genel güvenlik durumu da yeniden değerlendirilir. Bu nedenle onarımın yetkili serviste yapılması ve yapılan işlemin kayıt altına alınması süreci hızlandırır.