Yük Testi Nedir? Statik ve Dinamik Test Nasıl Yapılır?

Neden gözle muayene yetmez?

Bir vinç kirişindeki yorulma çatlağı, bir halattaki iç kopma ya da bir frendeki tutma kaybı, yük altına girmeden çoğu zaman görünmez. Ekipman boştayken kusursuz çalışır. Test, ekipmanı gerçek çalışma koşuluna sokarak bu gizli kusurları ortaya çıkarır.

Statik yük testi

Ekipman, beyan edilen kapasitenin üzerinde bir yükle kaldırma konumunda belirli bir süre bekletilir. Bu sırada aranan şey hareket değil, kalıcı deformasyondur.

• Kiriş ve bomda sehim ölçülür, yük indirildikten sonra kalıcı sehim kalıp kalmadığına bakılır
• Şasi, ayak ve stabilizatörlerde çökme ya da eğilme aranır
• Hidrolik sistemde yük tutma süresi ölçülür, kendiliğinden alçalma olup olmadığı izlenir
• Kaynak bölgeleri ve bağlantı noktaları yük altında incelenir

Kalıcı sehim, taşıyıcı yapıda yorulmanın başladığının en erken göstergesidir ve yalnızca yük öncesi-sonrası ölçümle görülür.

Dinamik yük testi

Statik testte yapı dayanımı ölçülür; dinamik testte ise ekipmanın hareket halinde güvenli çalıştığı doğrulanır. Yük kaldırılır, taşınır, döndürülür ve indirilir. Bu sırada:

• Fren tutuşu ve yükün askıda kalması
• Kaldırma ve indirme hızlarının kontrollü olması
• Limit switchlerin doğru noktada devreye girmesi
• Yük momenti sınırlayıcısının doğru noktada uyarması ve durdurması
• Anormal ses, titreşim ve ısınma

değerlendirilir.

Test yükü nasıl sağlanır?

Test için sertifikalı ağırlıklar ya da tartılmış yükler kullanılır. Sahada zaman zaman göz kararı yük kullanıldığına rastlıyoruz; bu durumda test yapılmamış sayılır, çünkü uygulanan yükün ne olduğu bilinmiyorsa sonucun bir anlamı yoktur. Raporda test yükünün değeri ve nasıl doğrulandığı yazmalıdır.

Hangi ekipmanlarda uygulanır?

Kaldırma ve iletme grubundaki ekipmanların tamamında: mobil vinç, monoray vinç ve kren, forklift, transpalet, yükseltilebilir seyyar iş platformu, servis liftleri ve krikolar. Sapan ve kaldırma aksesuarlarında ise ölçüm ve muayene ağırlıklı bir değerlendirme yapılır.

Test öncesi hazırlık

Yük testi, ekipmanın çalışma alanının boşaltılmasını gerektirir. Planlama önceden yapıldığında test genellikle vardiya arasında ya da bakım duruşunda tamamlanır. Hazırlık listesi için periyodik kontrole hazırlık yazımıza bakabilirsiniz.

Test sonrası

Testte tespit edilen bir uygunsuzluk giderildikten sonra ilgili test tekrarlanır. Kapasite düşürme gerekiyorsa bu, raporda ve ekipman üzerindeki etikette belirtilir. Yeni kapasite değeri operatörün göreceği şekilde işaretlenmelidir.