Periyodik Kontrol Raporu Nasıl Okunur? Uygunsuzluk Çıkarsa Ne Yapılır?

Raporun bölümleri

Düzgün hazırlanmış bir periyodik kontrol raporu genellikle şu bölümlerden oluşur:

• Ekipman kimlik bilgileri: marka, model, seri numarası, kapasite, imal yılı, işletmedeki konumu.
• Kontrolü yapan kişi ve kuruluş bilgileri: yetkili kişinin unvanı ve imzası.
• Uygulanan yöntem ve standartlar: hangi teste tabi tutulduğu, hangi standarda göre değerlendirildiği.
• Kontrol noktaları listesi: her maddenin uygun / uygun değil olarak işaretlendiği asıl bölüm.
• Tespit edilen uygunsuzluklar: varsa açıklamaları ve fotoğrafları.
• Sonuç ve bir sonraki kontrol tarihi.

Bir raporda ekipmanın seri numarası veya işletmedeki konumu yazmıyorsa, o raporun hangi ekipmana ait olduğu denetimde tartışma konusu olur. Bu, ilk bakılması gereken noktadır.

"Uygun" ne demek, "uygunsuzluk" ne demek?

Kontrol noktalarının tamamı uygun bulunmuşsa ekipman, kontrol tarihindeki durumu itibarıyla güvenli kabul edilir ve bir sonraki periyoda kadar kullanılabilir.

Bir veya birkaç noktada uygunsuzluk tespit edilmişse, bunların hepsi aynı ağırlıkta değildir. Raporda uygunsuzlukların risk seviyesi ve önerilen müdahale süresi belirtilir. Pratikte üç durum görürsünüz:

• Ekipmanın kullanımını engellemeyen eksiklikler: örneğin kullanma talimatının makine üzerinde bulunmaması. Giderilmesi gerekir ama derhal durdurma gerektirmez.
• Kısa sürede giderilmesi gereken uygunsuzluklar: örneğin bir emniyet tertibatının ayarının bozulmuş olması.
• Derhal kullanımdan çekilmesi gereken durumlar: örneğin taşıyıcı bir elemanda çatlak, kaldırma halatında sınır değeri aşan hasar veya bir koruyucunun tamamen sökülmüş olması.

Uygunsuzluk çıktı, ekipmanı kullanabilir miyim?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur; uygunsuzluğun niteliğine bağlıdır. Bizim uygulamamızda derhal müdahale gerektiren bir bulgu varsa bu, rapor teslim edilmeden sahada sözlü olarak da bildirilir. Raporun gelmesini beklemek gerekmez.

Bunun dışındaki uygunsuzluklarda karar, işverenin yapacağı risk değerlendirmesine dayanır. Raporda önerilen süre içinde giderilmesi esastır. Uygunsuzluğu bilerek kullanıma devam etmek, iş kazası hâlinde işverenin sorumluluğunu doğrudan ağırlaştırır.

Düzeltme sonrası ne yapılmalı?

Uygunsuzluklar giderildikten sonra yapılması gerekenler:

1. Yapılan düzeltmenin kaydını tutun (değiştirilen parça, tarih, yapan kişi/firma).
2. Uygunsuzluk emniyetle ilgiliyse düzeltme sonrası yeniden kontrol yaptırın. Ekipmanın güvenli hâle geldiği ancak bu şekilde belgelenir.
3. Yeni raporu, eskisini atmadan iş güvenliği dosyasına ekleyin. Geçmiş raporlar ekipmanın seyrini gösterir ve bir sonraki kontrolde işe yarar.

Rapor ne kadar süre geçerli?

Üretici veya ilgili standart farklı bir periyot belirtmediği sürece rapor bir yıl geçerlidir. Ancak geçerlilik, ekipmanın durumunun değişmediği varsayımına dayanır. Ekipmanda büyük onarım yapılması, yer değiştirmesi veya bir kaza yaşanması hâlinde, süre dolmamış olsa bile yeniden kontrol gerekir. Ekipman bazında süreleri periyodik kontrol süreleri yazımızda tablo hâlinde bulabilirsiniz.

Raporu kim düzenleyebilir?

Rapor, ekipman grubuna göre yetkili mühendis veya teknikerlerce düzenlenir. Yetkisiz kişinin hazırladığı bir rapor denetimde kabul görmez ve işletmeyi kontrol yaptırmamış duruma düşürür. Bu konuyu periyodik kontrolleri kimler yapabilir yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Fotoğraflı rapor neden önemli?

Uygunsuzluğun fotoğrafla belgelenmesi iki açıdan değerlidir. Birincisi, bakım ekibi neyin düzeltileceğini tarif etmeye gerek kalmadan görür. İkincisi, denetimde veya bir uyuşmazlıkta ekipmanın kontrol anındaki durumu kanıtlanabilir olur. Raporlarımızı bu nedenle fotoğraflı ve e-imzalı olarak teslim ediyoruz.

Raporunuzla ilgili anlamadığınız bir madde varsa bize ulaşın; kontrolü yapan mühendisimizle birlikte değerlendirelim.